ประวัติกรมอู่ทหารเรือ

"ธรรมดามีเรือแล้วต้องซ่อมได้เอง เป็นหลักของยุทธศาสตร์ ถ้าซ่อมไม่ได้เองก็ไม่ควรจะมี" 

พระดำรัสของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์

กรมอู่ทหารเรือ ดำเนินการซ่อมสร้างเรือมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่๔) ซึ่งในสมัยนั้น ได้มีเรือกลไฟใช้ราชการในยุคนั้นมีชื่อเรียกว่า อู่เรือหลวง

กรมอู่ทหารเรือ ตั้งอยู่ด้านใต้ของวัดระฆังโฆสิตาราม จังหวัดธนบุรี มีเนื้อที่ ๔๐ ไร่ กาลเวลาต่อมา เรือหลวงมีมากขึ้นและมีขนาดของเรือใหญ่ขึ้นมาเป็นลำดับ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าโปรดให้สร้างอู่ไม้ขนาดใหญ่ และเสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีเปิดอู่เรือหลวงเป็นปฐมฤกษ์ เมื่อวันศุกร์ที่ ๙ มกราคม พ.ศ.๒๔๓๓ (วันสถาปนากรมอู่ทหารเรือ) นับแต่นั้นมา กิจการอู่เรือก็ได้เริ่มดำเนินการและได้มีการเปลี่ยนแปลง ปรับปรุงในด้านองค์วัตถุที่สำคัญ ๆ เพื่อเพิ่มพูนขีดความสามารถให้พอเพียงกับจำนวนเรือ และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี

ปี พ.ศ.๒๔๔๗ ขยายอู่ไม้ใช้เป็นอู่คอนกรีตขนาด กว้าง ๑๑.๒ เมตร ยาว ๙๐ เมตร ลึก ๔ เมตร เรียกอู่นี้ว่า อู่หมายเลข ๑ (อู่นอก)
ปี พ.ศ.๒๔๕๒ สร้างท่าเทียบเรือติดตั้งปั่นจั่นสำหรับยกของหนัก
ปี พ.ศ.๒๔๕๘ ขยายอู่หมายเลข ๑ ให้ยาวออกไปอีก ๕๔ เมตร มีประตูพับกั้นเขต เรียกอู่หมายเลข ๑ (อู่ใน)

วันที่ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ.๒๔๖๕ ได้ทรงกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้พลเรือเอกพระบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์  เสนาธิการทหารเรือ มาเป็นผู้บัญชาการในหน้าที่เจ้ากรมยุทธโยธาทหารเรืออีกตำแหน่งหนึ่ง

ปี พ.ศ.๒๔๗๘ สร้างอู่ใหม่ขนาดกว้าง ๙.๘ เมตร ยาว ๑๓๐ เมตร ลึก ๔ เมตร เรียกว่าอู่หมายเลข ๒ ปัจจุบันกรมอู่ทหารเรือมีภารกิจคือ มีหน้าที่อำนวยการ ประสานงาน แนะนำ กำกับการ และดำเนินการในเรื่องการซ่อม สร้างดัดแปลง ทดสอบ วิจัยและพัฒนาเกี่ยวกับเรืออากาศยาน ยานรบ และอุปกรณ์ การช่างที่เกี่ยวข้อง การส่งกำลังพัสดุสายช่างตลอดจนให้การฝึก และศึกษาวิชาอื่นๆ ตามที่ได้รับมอบหมาย ซึ่งมีเจ้ากรมอู่ทหารเรือเป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ

กรมอู่ทหารเรือ ประกอบด้วยองค์กรย่อยดังนี้

๑. กองบังคับการ
     มีหน้าที่วางแผนอำนวยการประสานงานแนะนำและกำกับการเกี่ยวกับกิจการที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมอู่ทหารเรือ รวมทั้งดำเนินการในเรื่องการธุรการ การเงิน การรักษาความปลอดภัย การกฏหมาย กรรมวิธีข้อมูลและสถิติ
๒. กรมแผนการช่าง
      มีหน้าที่สำรวจตรวจสอบวางแผนอำนวยการกำกับการออกแบบกำหนดคุณลักษณะเฉพาะ กำหนดราคามาตรฐาน กำหนดรายการพัสดุและประมาณราคา จัดทำและควบคุมโครงการและงบประมาณที่เกี่ยวกับแผนหลักในการซ่อมสร้าง ดัดแปลงและปรับปรุงเรือ อุปกรณ์ประจำเรือยานพาหนะ อากาศยาน เครื่องจักร เครื่องยนต์ เครื่องไฟฟ้า
๓. กรมพัฒนาการช่าง
      มีหน้าที่ดำเนินการในด้านการศึกษาอบรมและพัฒนาทหารพรรคกลิน ทหารพรรคพิเศษเฉพาะเหล่าทหารช่างยุทธโยธา นักเรียนผู้ช่วยช่างและลูกจ้างที่ทำงานในโรงงานในสาขาวิชาชีพการช่างต่าง ๆ วิจัยพัฒนาทดสอบ ทดลอง และประเมินคุณค่าวัสดุกรรมวิธีปฏิบัติงานและผลงานการซ่อมเพื่อสนับสนุนการซ่อมสร้าง ดัดแปลงยานพาหนะ อากาศยาน อุปกรณ์ทางช่างทุกประเภท ตลอด จนเป็นศูนย์ควบคุมคุณภาพงานซ่อมและสร้าง
๔. อู่ทหารเรือธนบุรี
      มีหน้าที่ดำเนินการสร้าง ซ่อมและดัดแปลงเรือ เครื่องจักรกล เครื่องไฟฟ้าและอุปกรณ์การปืน
๕. อู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า
      มีหน้าที่ซ่อมสร้างดัดแปลงเรือและอุปกรณ์ทางช่าง ตลอดจนงานนิรภัยการช่าง โดยเน้นการดำเนินการให้กับเรือขนาดใหญ่เพื่อลดปัญหาความแออัดของอู่ทหารเรือธนบุรี ตลอดจนแก้ปัญหาการที่เรือรบไม่สามารถแล่นผ่านสะพานได้เหมือนที่ผ่านมาในอดีต
๖. อู่ราชนาวีมหิดลอดุลยเดช
      มีหน้าที่ดำเนินการซ่อม สร้าง ดัดแปลงเรือ และอุปกรณ์การช่างโดยมี ผอ.อรม.อร. เป็นผู้บังคับบัญชารับผิดชอบ
๗. ศูนย์พัสดุช่าง
      มีหน้าที่รวบรวมและกำหนดความต้องการจัดหา เก็บรักษาแจกจ่ายและจำหน่ายพัสดุสายการช่าง ตลอดจนเสนอแนะในด้านการบริหารพัสดุสายการช่างของกองทัพเรือ

เจ้ากรมอู่ทหารเรือในอดีต